Dropie

Natalka Suszczyńska / Książka /

W Polsce, w której wysokie czynsze, niskopłatna posada w bankomacie, gadające ptaki, uchodźcy z krajów Beneluksu oraz psy upijające się w tawernach są na porządku dziennym, dziewczyna o refleksyjnej naturze mierzy się z wejściem w dorosłość.

Napitki & Literatura.  Antologia opowiadań holenderskich i flamandzkich

Napitki & Literatura / Książka

W Polsce Holandia kojarzy się zwykle z marihuaną, tulipanami i wiatrakami, czasem jeszcze z siedemnastowiecznym malarstwem. Natomiast Flandria – może z diamentami, koronkami, piwem czy czekoladkami, choć pewnie najczęściej stapia się w jedno z Holandią. Antologia opowiadań niderlandzkich z XX…

Gigusie

Gigusie / Książka

Jakub Michalczenia ma znakomity zmysł obserwacji, co dla prozaika realisty jest ogromnie istotne. Świat, który opisuje, jest prawdziwy i wiarygodny, czytelnik nie ma wątpliwości, że to wszystko prawda, że tacy ludzie istnieją i takie jest ich życie.Kazimierz Orłoś  To nie…

Model i metafora. Komunikacja wizualna w humanistyce

Model i metafora / Książka

Wykresy, schematy i diagramy nie są wyłącznie ilustracjami. Jak dowodzi Model i metafora, można je dziś uznać za niezbędne narzędzia ułatwiające tworzenie współczesnej humanistyki. Wykorzystując jednocześnie teksty i obrazy, książka w zwięzły sposób przedstawia szereg zagadnień istotnych dla każdego historyka, socjologa czy badacza literatury.…

Dziwka

Dziwka / Książka

Weronika pada ofiarą zbrodni ze szczególnym okrucieństwem. Jej przyjaciółka Mery wraca do znienawidzonego rodzinnego miasta, by znaleźć mordercę. Jednak gdy słowo "ofiara" przeplata się z "dziwka" łatwo zgubić  właściwy trop. *** Śmierć Weroniki jest przedwczesna, tragiczna i wielce zagadkowa. Prywatne…

Wychodzimy z ukrycia

Wychodzimy z ukrycia / Książka

Książka Wychodzimy z ukrycia jest kierowana do lesbijek, gejów, biseksualnych i transpłciowych+, jak również innych zainteresowanych, w miejscach, gdzie świadomość tego, jakie znaczenie ma ujawnianie się, jeszcze nie istnieje lub wymaga pogłębienia. Czytelniczki i czytelnicy, dla których temat jest nowy,…

Turysta polski w ZSRR

Turysta polski w ZSRR / Książka

Jeśli pół życia się zmyśliło, a resztę przegapiło, to można zawrócić do ostatniego wyraźnego obrazu w pamięci i od niego zacząć jeszcze raz. Nawet jeśli tym obrazem jest Związek Radziecki. Po wyjściu ze szpitala psychiatrycznego trafiłem na przewodnik po ZSRR,…

Elementarz Polski dla Polaka i Polki z Polski

Elementarz Polski dla Polaka i Polki z Polski / Książka

Polskę trudno jest zrozumieć. A co dopiero wytłumaczyć na obrazkach. Bolesław Chromry podjął się heroicznej próby narysowania i opisania najważniejszego kraju na świecie. Elementarz to encyklopedia wiedzy, którą niby wszyscy posiadamy, ale próbujemy o niej zapomnieć i zamieść pod dywan.…

Psy ras drobnych

Psy ras drobnych / Książka

Bohaterka: pacjentka (lat 28) depresyjna, bezczynna, zalegająca w łóżku, wycofana z relacji towarzyskich, przyjęta do szpitala psychiatrycznego z powodu pogarszania się stanu psychicznego i nadużywania leków. Cechuje ją postępująca apatia, spadek energii z zaleganiem w łóżku, utrata zainteresowań, gorsze skupienie…

Cierpienia młodej Hany

Katja Gorečan / Książka

Bohaterka tomu, Hana, ma około dwudziestu lat, obgryza paznokcie, pali papierosy, maluje obrazy, lubi spacerować po lesie i pisze poezję. W śmiałych konfesyjnych wierszach podmiotka opowiada o uniwersalnych dziewczyńskich doświadczeniach – przeżywaniu swojej cielesności w oczach własnych i cudzych, miesiączce,…

Frontpage Slideshow | Copyright © 2006-2013 JoomlaWorks Ltd.

Alternatywna wersja Polski

Ziemowit Szczerek

„Polacy jeżdżą po Bałkanach jak po swoich koloniach”
Sławomir Mrożek

„To w Polsce macie już papier toaletowy?”
Alija Ahmetović, Bośniak siedzący sobie na ławeczce w okolicach Tuzli

Bośnia wygląda jak alternatywna wersja Polski. Taka, w której Sobieski przerżnął pod Wiedniem i teraz zamiast kościołów po wsiach stoją meczety i minarety. No, ale reszta tak samo. Chałupy z pustaków, blachodachówka, każdy buduje, jak chce. Musi to wiadomo, że na Rusi. W Polsce i w Bośni – jak kto chce.

No, ale swojsko jest. Nawet te meczety są jakieś mało egzotyczne. Ot, z pustaków taki domek, a do tego bielona wieżyczka. Jak się wejdzie do środka, to żuroidem jakimś wali jak w starej polskiej chałupie. Kaloryfer taki z żeberkami, swojski. A chłopom, co tam się modlą, to skarpety jadą. W końcu Europa Wschodnia, co z tego, że południowa. Postkomunistyczny chłop to postkomunistyczny chłop. Jak ma noga jechać, to pojedzie i nie ma, że muzułmanin czy katolik.

No, ale ta Bośnia wygląda jak alternatywna wersja Polski i tyle. Takie miał wrażenia Maciek, który jechał ze swoją życiową partnerką Mariollą na wakacje do Albanii. Żeby nie do Czarnogóry jak wszyscy, czy – Bożesz broń nas, nieszczęśliwych – do jakiej Chorwacji, gdzie, kurwa, już chyba tylko baby z dziadem z Podlasia brakuje. Maciek teraz grzywą a’la James Dean potrząsa i się po Bośni rozgląda, prowadząc samochód co to wiele nie pali, a wygląda jednak cool, a Mariolla coraz to przysypia, ale jej trochę głupio, żeby Maciek nie pomyślał, że ona jaka nieogarnięta, Bałkanem niezainteresowana, że w dupie Bałkan ma, że ona jaka prostaczka, więc dulda kawsko za kawskiem na każdej stacji benzynowej po kolei, wali tigera za tigerem częściej niż Maciek i teraz nie śpi, choć by z chęcią komara, prawda, dziabła.

Pojechali sobie zatem najpierw z Krakowa na Tokaj, trochę nadrobili, ale Stasiuk pisał o Tokaju, a poza tym ładnie i wino tanie. Nakupili więc wina w plastykowych butelkach od chłopa i teraz kisiło im to wino w bagażniku, a oni pojechali dalej. Pojechali sobie na Vukovar, pooglądać postrzelane domy i z rozczarowaniem już mieli wyjeżdżać, bo wszystko sobie Chorwaciny, jak skonstatowali, odremontowali, ale na wylotówce jeszcze trochę tego ostrzelanego było, więc się Maciek zatrzymał i pyknęli tyle poruszających fotek do fejsbukowej galerii pod tytułem „Groza wojny, która była tak blisko”, że Mariolla aż się lekko popłakała, jak potem przeglądała.

No, a potem wjechali do Bośni. Przez Dystrykt Brćko przejechali bez większej kumacji, że są w Dystrykcie Brćko, i pojechali na dół, na Tuzlę. Przy stacji benzynowej Maciek wypłacił trochę kasy, pośmiali się z Mariolą, że w Bośni jeszcze mają marki i feningi, a w Niemczech już euro – i zagłębili się w ten kraj nieszczęsny, wojną znękany, a obiektyw aparatu sterczał Mariolli przez okno jak lufa czołgu. Bo Mariolla, dodajmy, pracuje jako fotografka w Krakowie, w jednej z bezpłatnych, acz zajebistych gazet, które wykładane są na barach klubów lepszych, a nie gorszych.

Na początku było w miarę normalnie, i Mariolla już się zastanawiała, czy nie pierdolnąć tego tigera co to miała pod siedzeniem zakitranego, ale na szczęście zaczęły się wsie muzułmańskie, a Mariolla wcześniej na oczy meczetu nie widziała, bo do Tunezji czy do Hurghady to jej głupie koleżanki-pipcie może jeżdżą, ale ona nie, bo ona wakacje spędzała fotografując ludzkie nieszczęście na zachodniej Ukrainie i w północnej Rumunii, gdzie Cyganie mają takie hawiry, że ja cię nie pierdolę.

No, ale meczet to pierwszy raz. I te cmentarzyki, co to wyglądają, jakby się co białego nastroszyło na zielonym polu.

No i wtedy właśnie Maciek powiedział to, co było napisane na początku: że Bośnia wygląda jak alternatywna wersja Polski. Taka, w której Sobieski przerżnął pod Wiedniem i teraz zamiast kościołów po wsiach stoją meczety i minarety.

– Ech – powiedziała Mariolla do Maćka – Biedny to kraj.
– Biedny – pokiwał głową Maciek.
– Ty, Maciek – powiedziała Mariolla – Weźże zjedź gdzieś tutaj w jakąś boczną uliczkę, w jakąś wioskę, co tak jedziesz tępo tą główną drogą, co my zobaczymy z tej ludzkiej bie… ciekawego jak tak będziemy jechali główną drogą federalną, ty, weźże zjedź.

Maciek pomyślał, że co jak co, ale faktycznie i pocisnął w bok. Wjechali do wioseczki, która nazywała się Jastrebar i w której domki były sielskie, i miłe, i małe, i płotki były przed nimi niewysokie, i nad tym wszystkim meczecik niewielki stał, nawet nie wybielony, a nad tym meczecikiem taki maleńki, niespecjalnie się rzucający w oczy minarecik.

– Jak tu biednie – westchnęła Mariolla, rozglądając się, czy jakie bydło po ulicy nie idzie, jakie kozy czy barany, bo by fotek napykała do albumu na fejsie pt. „Codzienne życie w Bośni: ludzie i…” i tu by wstawiła, zależnie od tego, czy krowy, kozy, owce, a w najgorszym razie to i kury.

Ale tylko gówno krowie na ulicy leżało. Już się Mariolla przymierzała, już fokusa ustawiała, ale w pewnym momencie pomyślała sobie, że jednak, kurwa, bez jaj i podniosła obiektyw na minaret.

Z meczetu wyszedł dziadunio. Na stopy w skarpetach wsunął stojące przed wejściem klapki, nosił jakieś porcięta ciemne, sweterzynę jakąś sprutą, a na siwej głowie – beret czarny. Uśmiechał się sympatycznie w tym swym nieogoleniu.

Maciek od razu poleciał nawiązywać kontakt z lokalsem.

– Dobyr dan, dobro doszli, ako sa żiwie – kombinował, jak koń pod górkę. – Krasna wioska, ładna dżamija (bo tak było napisane w przewodniku Bezdroży, broń Boże nie Pascala jakiego, że dżamija to meczet), ładny beret, krasny, eee… – brnął, aż dziadek, nie przestając się uśmiechać, klapnął sobie tyłkiem na ławeczce, co to pod meczetem stała, i spytał, czy z Polski aby nie przyjechali.
– Z Polski – przyznał Maciek, a Mariolla wlazła za murek, i zza tego murka pierdolnęła dziadkowi serię zbliżeń na twarz do albumu pt. „Bośniak. Studium”.
– Byłem kiedyś – zamlaskał dziadek po niemiecku. – Trzydzieści lat temu. Ale to było! – Powiedział.
– O – zdziwił się, również po niemiecku, bo znał, Maciek. – A co pan tam robił?
– A – powiedział dziadek – inżynierem byłem w fabryce pod Tuzlą. I pojechaliśmy na wczasy. To było dopiero! Za pensję moją miesięczną to mogliśmy tam u was wieś kupić!
– Hm – odpowiedział Maciek, bo coś mu się nie bardzo zrobiło. – No…
– A panny to nam się na kolana ładowały kilogramami – mówił dziadek bośniacki i wyjął z kieszeni papierosy i zakopcił jednego. – Jedna taka, co to zobaczyła, jakie mój kolega ma skarpetki, takie podkolanówki, to się z nim za te podkolanówki chciała pieprzyć… oj bieda, bieda w Polsce straszna. Bieda, panie, bieda…
– No – odpowiedział Maciek. – Ale to było ze trzydzieści lat temu, za PRL-u…
– Pamiętam jak dzisiaj – uśmiechnął się dziadek szeroko. – A papier toaletowy macie? Bo jak byłem, to nie było…
– Nie no – oburzył się Maciek. – I pieniędzy więcej chyba niż Bośniacy!
– Bieda, bieda – dziadek tak się rozmarzył, że nie słyszał Maćka. – A wy, biedaki, na handelek? Na handel? A coście przywieźli? Pokażcie, może co kupię…
– Panie! – Maciek w szoku był. – Jaki handel! My z Polski! U was wojna była! A my w Unii Europejskiej! No coś pan!
– To jak wy, nieboraki, do domu zajedziecie? – Zainteresował się dziadek. – Na benzynę macie? Konserwy jakie na drogę? Chodźcie do mnie, chodźcie, Hamida pewnie z obiadem czeka, to wam co damy…
– Spierdalaj, dziadku – powiedział Maciek po polsku i się odwrócił na pięcie. Poszedł do samochodu. Mariolla, która niemieckiego nie znała, a tylko angielski i podstawy czeskiego, bo się po lekturze Szczygła zaczęła uczyć, ale potem przestała, pyknęła jeszcze ze dwie fotki, pomachała dziadkowi z uśmiechem i pobiegła za Maćkiem.
– Ty – spytała – coś taki wkurwiony? Co on ci powiedział?
– A nic – odpowiedział Maciek, ruszając. – Chodźże, kurwa, pojedziemy, bo nigdy do tej Albanii nie dojedziemy.

• • •

Więcej o książce Przyjdzie Mordor i nas zje, czyli tajna historia Słowian Ziemowita Szczerka w katalogu wydawniczym Korporacji Ha!art

Przyjdzie Mordor i nas zje, czyli tajna historia Słowian w naszej księgarni internetowej

• • •

Czytaj także:

• • •

Zobacz także:

• • •

Ziemowit Szczerek – dziennikarz portalu Interia.pl, współpracuje z „Nową Europą Wschodnią”, autor opowiadań publikowanych m.in. w „Lampie”, „Studium”, „Opowiadaniach” i E-splocie oraz współautor wydanej w 2010 r. książki pt. „Paczka radomskich”. Pisze doktorat z politologii, zajmuje się wschodem Europy i dziwactwami geopolitycznymi, historycznymi i kulturowymi. Jeździ po dziwnych miejscach i o tym pisze. Ostatnio najbardziej inspiruje go gonzo i literatura / dziennikarstwo podróżnicze.

Online za darmo

ha-art-55-3-2016
Numer specjalny: DANK MEMES

Ha!art 55 3/2016

Numer specjalny: DANK MEMES W środeczku: Ahus, Mateusz Anczykowski, Cichy Nabiau, Cipasek, Czarno-biały Pag, Ewa Kaleta, Princ polo, Top Mem, Przemysław...Więcej...
literatura-polska-po-1989-roku-w-swietle-teorii-pierre-a-bourdieu
Nadrzędnym celem projektu był naukowy opis dwudziestu pięciu lat rozwoju pola literackiego w Polsce (1989–2014) i zachowań jego głównych aktorów (pisarzy...Więcej...
bletka-z-balustrady
Bletka z balustrady to ciąg zdarzeń komponujący cyfrowy wiersz. Algorytm opiera się na ramie syntaktycznej utworu Noga Tadeusza Peipera, z którego zostały...Więcej...
rekopis-znaleziony-w-saragossie-adaptacja-sieciowa
Dzięki umieszczeniu arcymistrzowskiej prozy hrabiego Potockiego w cyfrowym otoczeniu, czytelnik otrzymuje gwarancję świeżej i pełnej przygód lektury....Więcej...

Czasopismo

ha-art-59-3-2017

Ha!art 59 3/2017

Literatura amerykańska XX i XXI wieku, o której nie mieliście pojęcia Autorki i autorzy numeru: Sandy Baldwin, Charles Olson, Piotr Marecki, Araki Yasusada, Shiv Kotecha, Lawrence Giffin, Kenneth...
Projekt Petronela Sztela      Realizacja realis

Nasz serwis używa plików cookies do prawidłowego działania strony. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dla plików cookies oznacza, że będą one zapisywane w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej. Więcej informacji udostępniamy w naszej polityce prywatności.

Zgadzam się na użycie plików cookies.

EU Cookie Directive Module Information