Napitki & Literatura.  Antologia opowiadań holenderskich i flamandzkich

Napitki & Literatura / Książka

W Polsce Holandia kojarzy się zwykle z marihuaną, tulipanami i wiatrakami, czasem jeszcze z siedemnastowiecznym malarstwem. Natomiast Flandria – może z diamentami, koronkami, piwem czy czekoladkami, choć pewnie najczęściej stapia się w jedno z Holandią. Antologia opowiadań niderlandzkich z XX…

Gigusie

Gigusie / Książka

Jakub Michalczenia ma znakomity zmysł obserwacji, co dla prozaika realisty jest ogromnie istotne. Świat, który opisuje, jest prawdziwy i wiarygodny, czytelnik nie ma wątpliwości, że to wszystko prawda, że tacy ludzie istnieją i takie jest ich życie.Kazimierz Orłoś  To nie…

Model i metafora. Komunikacja wizualna w humanistyce

Model i metafora / Książka

Wykresy, schematy i diagramy nie są wyłącznie ilustracjami. Jak dowodzi Model i metafora, można je dziś uznać za niezbędne narzędzia ułatwiające tworzenie współczesnej humanistyki. Wykorzystując jednocześnie teksty i obrazy, książka w zwięzły sposób przedstawia szereg zagadnień istotnych dla każdego historyka, socjologa czy badacza literatury.…

Dziwka

Dziwka / Książka

Weronika pada ofiarą zbrodni ze szczególnym okrucieństwem. Jej przyjaciółka Mery wraca do znienawidzonego rodzinnego miasta, by znaleźć mordercę. Jednak gdy słowo "ofiara" przeplata się z "dziwka" łatwo zgubić  właściwy trop. *** Śmierć Weroniki jest przedwczesna, tragiczna i wielce zagadkowa. Prywatne…

Wychodzimy z ukrycia

Wychodzimy z ukrycia / Książka

Książka Wychodzimy z ukrycia jest kierowana do lesbijek, gejów, biseksualnych i transpłciowych+, jak również innych zainteresowanych, w miejscach, gdzie świadomość tego, jakie znaczenie ma ujawnianie się, jeszcze nie istnieje lub wymaga pogłębienia. Czytelniczki i czytelnicy, dla których temat jest nowy,…

Turysta polski w ZSRR

Turysta polski w ZSRR / Książka

Jeśli pół życia się zmyśliło, a resztę przegapiło, to można zawrócić do ostatniego wyraźnego obrazu w pamięci i od niego zacząć jeszcze raz. Nawet jeśli tym obrazem jest Związek Radziecki. Po wyjściu ze szpitala psychiatrycznego trafiłem na przewodnik po ZSRR,…

Elementarz Polski dla Polaka i Polki z Polski

Elementarz Polski dla Polaka i Polki z Polski / Książka

Polskę trudno jest zrozumieć. A co dopiero wytłumaczyć na obrazkach. Bolesław Chromry podjął się heroicznej próby narysowania i opisania najważniejszego kraju na świecie. Elementarz to encyklopedia wiedzy, którą niby wszyscy posiadamy, ale próbujemy o niej zapomnieć i zamieść pod dywan.…

Psy ras drobnych

Psy ras drobnych / Książka

Bohaterka: pacjentka (lat 28) depresyjna, bezczynna, zalegająca w łóżku, wycofana z relacji towarzyskich, przyjęta do szpitala psychiatrycznego z powodu pogarszania się stanu psychicznego i nadużywania leków. Cechuje ją postępująca apatia, spadek energii z zaleganiem w łóżku, utrata zainteresowań, gorsze skupienie…

Cierpienia młodej Hany

Katja Gorečan / Książka

Bohaterka tomu, Hana, ma około dwudziestu lat, obgryza paznokcie, pali papierosy, maluje obrazy, lubi spacerować po lesie i pisze poezję. W śmiałych konfesyjnych wierszach podmiotka opowiada o uniwersalnych dziewczyńskich doświadczeniach – przeżywaniu swojej cielesności w oczach własnych i cudzych, miesiączce,…

Frontpage Slideshow | Copyright © 2006-2013 JoomlaWorks Ltd.

Marcin Czerwiński, Małgorzata Dawidek Gryglicka - dwugłos o Joannie Salamon

Redakcja

Marcin Czerwiński: Z okładki Plus minus Atlantyda spogląda twarz rozmarzona, o wąskich ustach, o oczach nieobecnych, jakby myślami była już w systemie poetyckim swej własnej inwencji, w który wierzyła całe życie. Ta twarz interesuje za konsekwencję i wzbudza podziw za straconą walkę o ekscentryczny światopogląd, walkę sił na zamiary.

Czym jest idiosynkratyczny system poetki? Była ignorowana w swoim światopoglądzie przez literaturoznawców, bo rozumowy ogląd go nie obejmuje. Ów światopogląd bardziej przypomina gotycką katedrę (zresztą metafory katedry Salamon używała w swoich konstrukcjach myślowych) niż tezy naukowe. A jeśli już, to je pozoruje, przekracza i oddala się od nich. Bliżej Salamon do mistyków i neurasteników niż literaturoznawców. Jest wspaniałym przypadkiem antropologicznym. Obdarzona genialną pamięcią, niestety marnuje ją na jałowe spekulacje, wyliczenia, wątpliwe styki znaczeniowe. To o niej mógłby napisać rozprawę Foucault, jako egzemplum paradygmatu przednaukowego i związków sympatii. To jej przypadek mógłby umieścić w Historii szaleństwa.

Nieco rzecz upraszczając, praktykę interpretacyjną Joanny Salamon można by zawrzeć w trzech ruchach. Pierwszym czytelnik jest zaabsorbowany i zaintrygowany, drugim poważnie zdumiony, a przy trzecim – ostatecznie zniechęcony. Tę początkową „dobrą wolę” czytelnika można tłumaczyć wieloma rzeczywistymi przesłankami, od jakich zaczyna się spekulacja autorki Plus minus Atlantydy. Bo faktycznie literatura polska niejednokrotnie ocierała się i używała „szyfrów mistycznych”, jak by powiedział Gombrowicz. Ale dalej rozmywa się już „katedra”, spoza której Salamon, osadzona w swojej przemyślnej maszynie interpretacyjnej, nie widzi czytelnika.

• • •

Małgorzata Dawidek Gryglicka: Chciałabym odnieść się do języka eseistyki Joanny Salomon i związanej z nim metody pracy tej autorki. Intuicja jest chyba najtrafniejszym terminem odnoszącym się do omawianej metody. To co wyróżnia teksty Salamon, to wypowiedzi oparte na przeczuciach, pisane w pierwszej osobie liczby pojedynczej. W Plus minus Atlantydzie używa autorka sformułowań takich jak: „zauważyłam zbiegi okoliczności”, „przeczytałam”, „czy chcę tego, czy nie chcę, bronię się przed tym bądź nie…”, „ nie wiem, nie mam żadnych dowodów…”, „wiersz jest ważny, gdyż w moim odczuciu…”, „gdy medytuję sobie nad tym kanonem…”, „część wierszy jest wciąż za zasłoną i nie umiem ani wyczuć tego nurtu korespondencyjnego w sposób wyraźny, ani go zanegować”, „zaufałam…” etc.

Tak jak Salomon ufa własnej intuicji, tak też jej czytelnik próbuje zaufać proponowanym przez nią interpretacjom. Jednak nie negowałabym owej zsubiektywizowanej metody.

W systemie pracy proponowanym przez tę badaczkę dominują cechy postrukturalizmu – obce obowiązującemu w latach jej aktywności pisarskiej, ale dopuszczane we współczesnej refleksji literackiej. Strukturalizm w badaniach nad literaturą przewidywał posługiwanie się bardzo zwartym, sztywnym, by nie powiedzieć skostniałym, zespołem stricte naukowych narzędzi i reguł zorganizowanych wokół systemu językowego zaproponowanego przez de Saussure’a. Zgodnie z tą metodą pojedynczy utwór literacki nie był tak istotny jak całość zjawiska językowego, w które się wpisywał, oraz system jego analiz. Salamon, podobnie, jak strukturaliści, których rozczarował ten typ metodologii skupia się na szczegółach tekstu literackiego, by w ostatecznym rozrachunku odsłonić całość poetyckiego obrazu. Jej język, niezależnie od trafności uwag autorki, sytuuje Salamon w nurcie badań poststrukturalistycznych poprzez wprowadzenie na ich pole subiektywnego, krytycznego spojrzenia na badany przedmiot. Autorka pracując intertekstualnie kojarzy wątki, które nie są podejmowane w przyjętych analizach akademickich, wypowiada na głos wątpliwości, stawia szereg pytań, nie ufa pierwszej lekturze, wykazuje, że interpretacja tekstu przebiegać może dowolnie, bo w tej materii ramy nie istnieją, wreszcie podważa swoje własne hipotezy i intuicje.

• • •

Więcej o książce Plus minus Atlantyda albo ukłony parzyste. Rzecz o Wisławie Szymborskiej i Czesławie Miłoszu Joanny Salamon w katalogu wydawniczym Korporacji Ha!art

Plus minus Atlantyda albo ukłony parzyste. Rzecz o Wisławie Szymborskiej i Czesławie Miłoszu w naszej księgarni internetowej

Online za darmo

ha-art-55-3-2016
Numer specjalny: DANK MEMES

Ha!art 55 3/2016

Numer specjalny: DANK MEMES W środeczku: Ahus, Mateusz Anczykowski, Cichy Nabiau, Cipasek, Czarno-biały Pag, Ewa Kaleta, Princ polo, Top Mem, Przemysław...Więcej...
literatura-polska-po-1989-roku-w-swietle-teorii-pierre-a-bourdieu
Nadrzędnym celem projektu był naukowy opis dwudziestu pięciu lat rozwoju pola literackiego w Polsce (1989–2014) i zachowań jego głównych aktorów (pisarzy...Więcej...
bletka-z-balustrady
Bletka z balustrady to ciąg zdarzeń komponujący cyfrowy wiersz. Algorytm opiera się na ramie syntaktycznej utworu Noga Tadeusza Peipera, z którego zostały...Więcej...
rekopis-znaleziony-w-saragossie-adaptacja-sieciowa
Dzięki umieszczeniu arcymistrzowskiej prozy hrabiego Potockiego w cyfrowym otoczeniu, czytelnik otrzymuje gwarancję świeżej i pełnej przygód lektury....Więcej...

Czasopismo

ha-art-59-3-2017

Ha!art 59 3/2017

Literatura amerykańska XX i XXI wieku, o której nie mieliście pojęcia Autorki i autorzy numeru: Sandy Baldwin, Charles Olson, Piotr Marecki, Araki Yasusada, Shiv Kotecha, Lawrence Giffin, Kenneth...
Projekt Petronela Sztela      Realizacja realis

Nasz serwis używa plików cookies do prawidłowego działania strony. Korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień dla plików cookies oznacza, że będą one zapisywane w pamięci urządzenia. Ustawienia te można zmieniać w przeglądarce internetowej. Więcej informacji udostępniamy w naszej polityce prywatności.

Zgadzam się na użycie plików cookies.

EU Cookie Directive Module Information